Subtotal 0 ₫
Niềng răng nên kiêng ăn gì để không ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe răng miệng cũng như độ ổn định của khí cụ. Vì một số loại thực phẩm quá cứng, dai, dính hoặc nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ bung mắc cài niềng răng, cong dây cung và gây khó khăn cho việc vệ sinh. Trong bài viết dưới đây là những nhóm thực phẩm người chỉnh nha nên hạn chế và cách ăn uống phù hợp trong từng giai đoạn.
Người niềng răng nên kiêng ăn gì?
Khi niềng răng, răng và mô quanh răng cần thời gian thích nghi với lực tác động từ khí cụ. Vì vậy, người bệnh nên ưu tiên thức ăn mềm, dễ nhai và cắt nhỏ thực phẩm trước khi ăn. Đồng thời, cần hạn chế những món có khả năng tác động mạnh lên mắc cài hoặc bám dính lâu trên răng.
1. Thực phẩm cứng
Đây là nhóm thực phẩm cần đặc biệt hạn chế khi chỉnh nha. Những món quá cứng có thể tạo lực lớn lên mắc cài, khiến khí cụ bị bong hoặc ảnh hưởng đến dây cung niềng răng.
Một số thực phẩm nên tránh hoặc không nên cắn trực tiếp gồm:
- Các loại hạt cứng như hạt hướng dương, hạt bí, hạt dẻ.
- Đá viên.
- Kẹo cứng.
- Bắp rang chưa nổ hết.
- Bánh quy quá cứng.
- Xương, sụn hoặc các phần thịt khó nhai.
Nếu muốn ăn những thực phẩm tương đối cứng như táo, lê hoặc cà rốt, bạn có thể cắt thành miếng nhỏ, mỏng và dùng răng hàm nhai nhẹ thay vì cắn trực tiếp bằng răng phía trước.
2. Đồ ăn dai, khó nhai
Thịt khô, thịt dai, mực khô, bò khô, xúc xích nguyên miếng hoặc các món có độ dai cao cũng nằm trong nhóm nên hạn chế. Việc phải nhai nhiều và dùng lực mạnh có thể tạo áp lực lên hệ thống mắc cài.
Với thịt, nên lựa chọn phần mềm, nấu chín kỹ và thái nhỏ. Cách chế biến này vừa giúp giảm áp lực khi nhai vừa tạo cảm giác dễ chịu hơn trong những ngày đầu sau gắn mắc cài.
3. Thực phẩm dính, dẻo
Kẹo dẻo, caramel, kẹo cao su và một số loại bánh có độ dính cao có thể bám vào mắc cài, dây cung và các kẽ răng. Nếu không làm sạch kỹ, thức ăn tồn đọng lâu có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ sâu răng.
Ngoài ra, theo các bác sĩ chuyên môn tại Nha khoa OTIS, thực phẩm quá dính có thể kéo hoặc tác động lên khí cụ trong quá trình nhai. Vì vậy, đây cũng là nhóm thực phẩm mà người đang chỉnh nha nên hạn chế tối đa.
4. Đồ ăn quá giòn
Không phải tất cả thực phẩm giòn đều cần loại bỏ hoàn toàn, nhưng những món phải dùng lực cắn mạnh như bánh mì vỏ cứng, snack cứng, bỏng ngô hoặc các loại bánh giòn nên được hạn chế.
Đặc biệt, không nên dùng răng để cắn trực tiếp các loại thực phẩm cứng. Thay vào đó, hãy bẻ nhỏ hoặc cắt thành từng phần vừa ăn để giảm lực tác động lên khí cụ.
5. Thực phẩm nhiều đường
Bánh ngọt, bánh kem, chocolate, kẹo và nước ngọt có đường không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn nhưng nên hạn chế. Khi đeo khí cụ chỉnh nha, thức ăn dễ mắc lại quanh mắc cài khiến việc làm sạch răng khó khăn hơn.
Nếu thường xuyên sử dụng thực phẩm chứa nhiều đường mà vệ sinh răng miệng không tốt, nguy cơ sâu răng và các vấn đề về nướu có thể tăng lên.
Sau khi ăn đồ ngọt, nên súc miệng với nước và vệ sinh răng kỹ theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc duy trì thói quen này đặc biệt quan trọng đối với những người đang sử dụng minivis khi niềng răng, bởi khu vực quanh khí cụ cũng cần được làm sạch cẩn thận.
6. Đồ ăn quá nóng hoặc quá lạnh
Thức ăn, đồ uống có nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp có thể khiến răng trở nên khó chịu, đặc biệt ở những thời điểm răng đang chịu lực chỉnh nha.
Vì vậy, nên sử dụng thực phẩm ở nhiệt độ vừa phải. Nếu răng đang nhạy cảm sau mỗi lần tái khám và điều chỉnh khí cụ, có thể ưu tiên các món mềm, ấm và dễ ăn hơn.
7. Thực phẩm có xương, hạt hoặc phần cứng
Một số món ăn tưởng như bình thường nhưng có thể chứa phần cứng dễ gây tác động bất ngờ lên mắc cài, chẳng hạn thịt có xương, cá nhiều xương, trái cây có hạt lớn hoặc các món có vỏ cứng.
Khi ăn, nên loại bỏ xương, hạt và phần cứng trước. Không nên dùng răng để cắn, tách hoặc nghiền những phần này.
8. Đồ ăn dễ bám và khó vệ sinh
Một số món có kết cấu nhỏ, vụn hoặc dễ mắc vào khí cụ cũng nên được ăn với lượng vừa phải. Ví dụ như bánh quy vụn, bỏng ngô, các loại hạt nhỏ hoặc thực phẩm nhiều xơ.
Điều quan trọng không chỉ nằm ở việc niềng răng nên ăn gì mà còn là cách ăn. Thực phẩm phù hợp nhưng ăn sai cách vẫn có thể gây ảnh hưởng đến khí cụ.
Lưu ý: Thay vì cắn trực tiếp, hãy cắt nhỏ thức ăn, nhai chậm bằng răng hàm và tránh dùng răng để cắn những vật cứng.
Sau niềng răng cần kiêng bao lâu?
Khác với giai đoạn đang sử dụng khí cụ, sau khi tháo niềng, chế độ ăn uống có thể trở lại linh hoạt hơn. Thông thường, sau khi răng và mô quanh răng thích nghi với tình trạng mới, người bệnh có thể dần trở lại chế độ ăn uống thông thường. Tuy nhiên, không nên ngay lập tức ăn quá nhiều thực phẩm cứng hoặc dùng lực cắn mạnh.
Trong thời gian đầu sau tháo khí cụ, bạn có thể tiếp tục ưu tiên thực phẩm dễ nhai và tăng dần độ cứng tùy theo tình trạng răng. Đặc biệt, giai đoạn sau chỉnh nha vẫn cần chú ý duy trì kết quả điều trị. Việc đeo hàm duy trì đúng hướng dẫn giúp hạn chế nguy cơ răng dịch chuyển trở lại vị trí cũ.
Nếu còn cảm giác ê buốt, đau khi nhai hoặc gặp bất thường sau tháo niềng, nên thông báo với bác sĩ thay vì cố gắng ăn những món khó nhai.
Tóm lại, những nhóm thực phẩm người đang chỉnh nha nên hạn chế gồm đồ cứng, dai, dính, quá giòn, nhiều đường và thực phẩm có phần xương hoặc hạt cứng. Mỗi trường hợp chỉnh nha có tình trạng răng và kế hoạch điều trị khác nhau. Vì vậy, nếu bạn đang niềng răng mắc cài hoặc sử dụng khí cụ chỉnh nha khác, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được hướng dẫn chế độ ăn phù hợp.
